Kraków to, jak powszechnie wiadomo, miasto pięknej architektury i sztuki. W tym przeglądzie literatury z Krakowem w tle szukamy więc zaginionych obrazów, artefaktów, relikwii czy numizmatów.
Na tropie obrazów
Portret Lizy – Mariusz Marczyk (2016) – Emerytowany UBek Joachim Berg jest właścicielem Oberży w pobliżu Błoń. Podsłuchuje tam i podgląda swoich klientów, śledząc ich życie i problemy. W ten sposób trafia na tajemniczą sprawę czwartej wersji Portretu Lizy Pareńskiej Wyspiańskiego. Szybko okazuje się, że związek ze sprawą mają jego dawni i nowi znajomi: restaurator z Szerokiej, senator mieszkający w Hotelu Francuskim i kelnerka malująca obrazy na Kazimierzu. Do tego odbywa mnóstwo rozmów na tematy polityczne, historyczne, religijne, patriotyczne, światopoglądowe. Mało akcji, dużo dyskusji i gadaniny oraz obsesja autora na punkcie piersi. A czy obraz się znajdzie?
Bezcenny – Zygmunt Miłoszewski (2021) – Historyczka sztuki Zofia Lorentz ma za zadanie sprowadzić do Polski zaginione w czasie wojny dzieło Portret Młodzieńca Rafaella Santi. Do jej zespołu dołączają marszand sztuki, emerytowany oficer służb specjalnych i szwedzka złodziejka. W Krakowie bohaterowie przebywają bardzo krótko. Wspominany jest Hotel Chopin na Mogilskim, Hotel Grand, Przegorzały i Wawel.
Operacja Rafael – Marcin Faliński (2019) – Łodyna, oficer polskiego wywiadu, wyjeżdża w 2012 roku do Iraku na misję odnalezienia skradzionego w czasie II wojny światowej przez Niemców obrazu Rafalea Santi „Portret Młodzieńca”. Równolegle poznajemy losy wywiadowcy i przemytnika Mieczysława Kleinera, który w 1939 roku realizuje misję w Krakowie i ucieka z miasta z walizką z podwójnym dnem.
Srebro i czerń – Marcin Barkerski (2025) – Na Kazimierzu w swojej pracowni konserwatorkiej zabity zostaje wybitny krakowski znawca obrazów, a obok jego ciała pojawia się czarna róża i srebrny denar. Młoda pomocnica konserwatora szybko odkrywa, że wartwy farby na obrazach w jego pokoju skrywają tajemnice. Co wie jego żona mieszkająca na Woli Justowskiej?
KRA KRA Krakowski kryminał – Paweł Oksanowicz (2012) – chyba jeden z najbardziej groteskowych kryminałów, gdzie prawda miesza się z grą aktorską i iluzją czy wręcz absurdem. Policjant z Warszawy przyjeżdża do miasta, żeby udzielać wskazówek podczas kręcenia policyjnego serialu. Zaczyna się od porwania reżysera serialu, następnie ginie hrabina, u której główny bohater wynajmował pokój. W tle przewijają się obrazy z krakowskich muzeów. A wszystko to dzieje się w magicznym Krakowie.
Kochanek damy z gronostajem – Władysław Grzędzielski (2017) – Magister (tak. to jest kilkukrotnie podkreślane…) Piotr Ogorzały zakochuje się w Damie z gronostajem. Zamieszkuje w kamienicy Konarów na Mikołajskiej i pracuje jako konserwator sztuki w Muzeum Czartoryskich. Nie wiadomo, w jakich latach dzieje się akcja” książki (choć akcji to tu jest bardzo mało), bo Kraków już tak nie wygląda. Czuć, że autor nie jest z Krakowa, a odwiedził go lata temu. Dużo rozważań i anegdotek o sztuce i krakowskiej arystokracji włożone w usta bohaterów książki mieszkających na Kanoniczej, Karmelickiej czy na Kazimierzu.
Na tropie cennych książek i manuskryptów
Poszukiwacze siódmej księgi – Izabela Szylko (2023) – Jerzy Adams po latach mieszkania w Londynie przyjeżdża do Krakowa na pogrzeb babki, która okazuje się, że była szanowaną osobistością w mieście. Po mszy pogrzebowej w kościele św. Anny rozpoczyna z nowopoznaną Alicją poznania zaginionego rękopisu „De revolutionibus” Mikołaja Kopernika. Jakie tajemnice skrywa ta księga? Co odkryją na Warmii i Mazurach a co w Krakowie? Czy biblioteka UJ lub Collegium Maius naprowadzą ich na dobry trop? Czy zdążą przed konkurencją?
Na tropie relikwii, numizmatów i innych artefaktów
Kolacja bałwochwalców – Ewelina Karpińska-Morek (2022) – 8 maja odbywa się procesja z relikwiami św. Stanisława z Wawelu na Skałkę. Dzień później okazuje się, że relikwie te zniknęły i nie jest to odosobniony przypadek – podobne zdarzenia były w Londynie i w Budapeszcie. Krakowska kuria angażuje w sprawę dziennikarkę Laurę. Dziewczyna otrzymuje pomoc znawcy relikwii lubiącego przesiadywać w kawiarniach na Brackiej. W międzyczasie w Kobierzynie zostają znalezione zwłoki jego przyjaciela, emerytowanego fizyka.
Oblicze Pana – Mariusz Wollny (2009) – Grafik Tomasz Bażyński mieszka jednej z willi na Salwatorze. Zostaje poproszony przez komisarza Tadeusza Jareckiego o zrobienie portretu pamięciowego mężczyzny widzianego przy zamordowanym Erneście von Baysen. Gdy do Krakowa przylatuje córka denata, wraz z Tomaszem odkrywają tajemniczą książkę i wkraczają na niebezpieczną ścieżkę. Co skrywa pamiętnik von Baysena i czy coś rzeczywiście jest ukryte na Wawelu? Czy są na tropie Świętego Graala?
Ostatnie srebrniki – Tadeusz Biedzki (2017) – Podczas pobytu na Cyprze dwójka Krakowian kupuje starą szkatułę. Kilka miesięcy później podczas zwiedzania kościoła w Barcelonie zostają wmieszani w zabójstwo księdza. Dopiero po powrocie do Krakowa odkrywają, co skrywa szkatuła. Jaki związek mają ostatnie wydarzenia z Zakonem Piłata i Judasza i z tym, co działo się ponad 2000 lat temu? Co pokaże badanie srebrników na Wydziale Metali Nieżelaznych na AGH?
Protokół warszawski – Steve Berry (2022) – tom 15 cyklu o Cottonie Malone – wbrew tytułowi i faktowi, że autor nie jest Polakiem, część akcji rozgrywa się w Krakowie. Dodatkowo autor tłumaczy tło historyczne, realia Polski i sprytnie splata je z fikcją literacką. Tajemniczy handlarz informacjami organizuje aukcję dokumentów zagrażających bezpieczeństwu Polski, a wpisowe na aukcję to siedem relikwii Arma Christi. W związku z tym emerytowany szpieg amerykański musi wykraść Włócznię Przeznaczenia z Wawelu. W tym celu przybywa do miasta, pojawia się w Sukiennicach, przeprowadza rozmowę w klasztorze na Bielanach, oczywiście grasuje po Zamku Królewskim na Wawelu, a nawet przemyka przez Smoczą Jamę. Sporo czasu bohaterowie spędzają też w kopalni w Wieliczce. Mam tylko jedną uwagę – smok wawelski nie ma siedmiu głów. I jeszcze drugą: kto proste, sekretne informacje zapisuje sobie na karteczce? No ale dzięki temu jest akcja…
Wesprzyj Smoka na Suppi lub postaw kawę!
